کورش

  اسکندر هنگامی که قصد تخریب آرامگاه کورش را کرد

برسنگ قبر کوروش نوشته دید:

  "ای مرد ! من کوروش پسر کبوجیه هستم آن  که شاهنشاهی ایران رابنیان نهاد  وفرمانروای سراسر آسیا بود.

پس به سبب این عمارت برمن رشک مبر !"

اسکندربا خواندن این عبارات شنل خودرا ازدوش بر وبه روی قبر کورش کشید.

 

کوروش دختر زاده ی آستیاگس یا ایشتو ویگوپادشاه ماد است . کوروش آستیاگس را در 550 قبل ازمیلاد شکست دادوبه قتل رساند . سپس بر کروزوس پادشاه لیدیه (546-560) در مغرب آسیای صغیر که پایتخت آن سارد بود غلبه یافت . سرانجام بابل(بین النهرین ) مغرور را به زانو درآورد . بابل در 88کیلومتری جنوب بغداد کنونی در 4000سال قبل ازمیلاد وجودداشت . حموربی پایتخت امپراتوری بابل شد وبعدها هم پایتخت کلده شد که کوروش در539قبل ازمیلاد آن راتصرف کرد . کوروش در 530قبل ازمیلاد در جنگ با سپاهیان سکایی ( قوم ایرانی نژاد ساکن درآسیای مرکزی بین خزر وآرال دوران ماقبل تاریخ  که درقرن هشتم قبل ازمیلاد به روسیه مهاجرت کردند )به سرداری تومورس شکست خورد وکشته شد . گویند ملکه ماساگتها سر بریده ی کوروش را درمیان مشکی ازخون انداخت تا عطش خودرا برای خونخواری فرونشاند.کوروش وداریوش نتوانستند بر ماساگتها پیروزشوند ولی اسکندر بر آنها پیروزشد. کوروش وداریوش  درپاسارگاد 9.5کیلومتری دشت مرغاب فارس می زیستند.گرچه پایتخت داریوش در پرسه پولیس تخت جمشید بوده است . خشایار واردشیر هم درتخت جمشید بوده اند.چون کوروش عنوان شاهنشاه داشت داریوش واعقابش پایتخت خودرا به 64کیلومتری شهرکوروش  برویرانه های استخر(پرسپولیس) بناکردند که مقابرشان درنقش رستم بزرگترین سنگتراشی عصرساسانی (260قبل ازمیلاد)که درآن مجلس پیروزی شاپوراول بر والرین امپراتوررم شرقی را نشان می دهد که عکس اسرای رومی وبزرگان دربارشاپوردرآن مجسم است . بعدها شاید بنای کاخ شوش پایتخت سابق عیلام وسپس مقبره ی داریوش اول هخامنشی بتواند همسر تخت جمشید باشد.تخت جمشید درمرو دشت فارس مقبره داریوش ونوه ونبیره اش در9کیلومتری صفه ی تخت جمشید . گویند کوروش گفته : "کام نموی زام" من به سوی کدام سرزمین روانم !

کوروش کوچک گفته :"دامنه شاهنشاهی پدرم به جاهایی می رسد که مردم نمی تواننددرآن زیست کنند . یم سو بیایان  های سر دشمالی وسوی دیگر بیابان های گرم وسوزان جنوبی"

در 420-399پسر شاپور سوم وجانشین بهرام چهارم وپس ازاو بهرام گور276-277به سلطنت نشست .اردشیر بابکان 226-241میلادی موسس ساسانی بلاش واردوان آخرین شاهان پارتی است . اردشیر دوم پسر وجانشین داریوش دوم (360-404میلادی)ودرنهایت داریوش سوم آخرین پادشاه هخامنشی است که به دست اسکندر ساقط شد.خسروپرویز ساسانی حدودچهل سال در 590-628میلادی سلطنت کرد . اسب شبدیزاو معروف وبه آن خیلی دلبستگی داشت به طوری که کسی خبر سقط شدن  آن را نداشت . روزی باربد آهنگی بسیار حزن آورنواخت که خسروپرویز گفت مگر شبدیز مرده است !   خسرو با دولت روم جنگید وآسیای صغیر  شام  فلسطین ومصررا گرفت ودر اوج عظمت مغلوب هراکلیوس شد شیرین دختر ماوریکیوس عیسوی امپراتور بیزانس معشوقه ی خسروپزبود . خسروپرویز از دربارپدر رانده وبه بیزانس تبعید شده بود که مورد لطف ماوریکیوس قرار گرفت 602-539میلادی . دیانا رب النوع رومی که با آرتیمس  الهه ی یونانی یکی می دانند وحتی با آناهیتا

نبوکد نصر یا بخت نصر پادشاه بابل 562-604قبل ازمیلاد سلطنت کرد که شورش یهودراسرکوب واورشلیم را گرفت وویران کرد . یهودیان کمی از آب وخاک بیت المقدس را برگرفتند وکوچ کردند وبه هردیاری رسیدند آب وخاکش را وزن می کردند تا این که به جی  یااصفهان رسیدند وزنش معادل آب وخاک بیت المقدس بود لذا درسه کیلومتری اصفهان در یهودیه مسکن گزیدند. همسر وملکه یزدگرد اول پادشاه ساسانی یک دوشیزه ی یهودی اورشلیم بود.اردشیردرازدست هخامنشی 425-465پیش ازمیلاد دین زرتشت را درتمام جهان رواجداد. بنای اصفهان را به تهمورث ازشاهان پیشدادی نسبت داده اند. گویندویشتاسب یاگشتاسب پسرلهراسب وپدر اسفندیار ازسلسله ی کیانیان بودحامی زرتشت بود وبه دین مجوس درآمدوآتشگاه معروف را درسه فرسخی اصفهان بناکرد.اما ارجاسپ پادشاه توران درپذیرش دین تازه کشمکش کرد که بین ایران وتوران جنگ ها درگرفت وسر انجام ارجاسپ بدست اسفندیار کشته شد .اردشیر نام دیگر بهمن که بهمن پسر اسفندیاراست . عده ای آتشگاه اصفهان را به عهد ساسانیان وبه دوره سلطنت پیروز پسر یزدگرد 484-459میلادی می رسانند.

پایتخت سلاطین صفوی قزوین ولی حدود 1000هجری قمری به اصفهان رفت . شاه عباس کبیر 996-1038مقارن با ملکه الیزابت اول بود شاه سلیمان اول صفوی 1077-1105قمری بود . محمود افغان در 1134قمری شهر اصفهان رامحاصره ومردم را قتل عام کرد.

ششم اردیبهشت (آوریل) 1564تولد ویلیام شکسپیر نویسنده ی توانای انگلیسی است .

مزد یسنی = خدا پرستی

دردین زرتشت اگر کسی سگ آبی را می کشت باید یک خانه دارای طویله حیوانات برای کفاره روحش به مردمان پرهیز گار (زردشتی) می دادکه طویله نه هزار قدم بود ودارای نه قسم علوفه ویک رختخواب قشنگ درخانه بود .

چنانچه فرد ی به احتضار می افتاد روحانی زرتشتی بر جنازه رو به موت حاضر وبرلبان بی حرکت او قطرات گمیز (شاش گاو) می چکاند .چون جان به جان آفرین تسلیم می کرد اورا به خانه ای می بردند ومراسم سگ دید براو برگذار می کردند . برای این که وقتی سگ مرده ر امی دید روح پلید ازجسد مرده خارج می شد. برای این که چشم سگ به مرده بیفتد مقداری نان روی سینه مرده می ریختند تاسگ آن را بخورد. سپس مراسم شستن مرده به وسیله گمیز انجام واورا دراطاق های مجاور هم جابجا ومراسم ترک دنیا براوجاری می شد . درنهایت جسد اورا دردامنه کوه می گذاشتند تا جانوران وسگان وپرندگان وحشی گوشت اورا بخورد . سپس جسد استخوانی را دردرون دخمه ها می گذاشتند ودور آن را سنگچین می کنند .

جکسون امریکایی درسفرنامه اش گفته درگذرم به محلی به نام لیلهاهان ( لیلیان ) که هزار خانوارارمنی وکشیش بنام حضرت رابین یوسف  داشت رسیدم . پیترو دلا واله ایتالیایی درسفرش گفته (حدود سال 980شمسی ) ازگلپایگان دیدن کردم شبیه همدان واز آن کوچکتر بود . از گل  پای  وگان  یا گرد پا دکان  یا جرفاذقان  یا جربادقان به نوشته ی مستوفی درنزهت الملوک . گویند همای دختر بهمن کیانی آن راساخت وبه خود نام سمره داد . در داستان های ملی ایران هفتمین پادشاه سلسله کیانیان دختر وهمسر بهمن پس از مرگ بهمن چون بارداربود تاج شاهی را بر شکمش نهادند تا هنگام تولد پسرش داراب سلطنت کند

اشکانی از250قبل ازمیلاد تا 226بعد ازمیلاد

ساسانی 226بعدازمیلاد تا 651میلادی که 645میلادی یا 24و25هجری قمری به دست اعراب درنهاوند وهمدان  ساقط شد.

استر دختر یهودی که اسم اصلی  او "هدسه " بود ملکه  خشایار شاه شد . "هامان" درباری معروف خشایا ردستورداده بود درمراسم واردین به شاه تعظیم کنند لکن عموی استر ازتعظیم خودداری کرد . هامان ناراحت ودرصددقتل عام یهودیان برآمد . استر به کمک عموی خود به نام مردخای جان آنان را نجات داد وآن روز(14و15آذرماه ششم تقویم بهود ) به اسم جشن  عید پوریم نامیده شد.

اپیقانوس شاه سلوکی سوریه از175تا 263قبل ازمیلاد سلطنت کرد وپس از غارت تخت جمشید به همدان هم رفت وفرهنگ یونان راوارد سرزمین یهودا کرد که مکابیان قیام کردندوروش یهودرا رواج دادند.

گروتفندآلمانی 1775-1853کاشف خواندن خط میخی وسپس راولینسن انگلیسی در25سالگی ازکوه بیستون بالارفت وکپیه برداری ازکتیبه نمود

دوازده حواری مسیح :

قدیس پطرس   آندریاس  یعقوب کبیر  یوحنا   تومای   یعقوب صغیر یهودای فیلیپس  برتولماوس  متی  شمعون قانون  ومتیاس (یهودای اسخریوطی )

شلمنصر پادشاه آشور824-859ق. م که خآب (یهو)ازشاهان اسراییل را شکست داد

گوماتای مغ یا بردیای دروغین که هنگام سفر جنگی کبوجیه به مصر درایران سلطنت کرد گوماتا برادربزرگ کبوجیه بود.

داریوش پسر ویشتاسب هخامنشی  بود .

ری – ری گان (راگس –راگو درکتاب مقدس آمده )پایتخت ماد قدیم یکی ازکهنترین مراکز تمدن بشریت بوده است . قتل ناصرالدین شاه در1313قمری درآن اتفاق افتاد.

گویند هوشنگ نخستین پادشاه هزاره چهارم پیش ازمیلاد ری را بناکرد . داستان شگفت انگیز ظهور رافایل درری درنوشته های آپوکریف مشهوداست . ری را زادگاه زرتشت هم می گویند مادر زرتشت بنام دغدو – دغدویه است که زرتشتییان به او زلوگا -گویند . هارون الرشید هم در 146قمری درری به دنیا آمد. کلاویخو سفیر اسپانیا دردربار امیر تیمور807قمری ری را شهر بزرگ ویران نوشته است . اصطخری جغرافی دان اسلامی ری را بزرگترین وپرجمعیت وپرآبادترین دردنیای اسلام می داند پول رایج درهم ودینار ومردمش درظاهر همچون مردم عراق است .ابن حوقل می گوید : ری بعد ازبغداد ازهمه شهرهای مشرق زمین آباد تر ودرحومه آن مسجدی قراردارد. کوشک داخل بارو است ری دارای قنات های بزرگ که مهم آن گیلانی وشاهی است وصادراتش پنبه به عراق است . یاقوت می گوید بارو وخندق را مهدی سومین خلیفه عباسی 169-128قمری در 158بنا کرد. طغرل سلجوقی در 455-429درری حکومت داشت .

قزوین وسیله شاپوراول ساسانی برای جلوگیری ازتهاجم دیلمی ها بنا شد . شادشاپور چهارقرن بعد هارون الرشید درراه خراسان به قزوین آمد وازشهامت مردم درمقابل دیلیمیان باخبرودر176هجری قمری دورآن راحصارگرفت که درزمان خلافت معتز 254هجری تمام شد .

شاه طهماسب اول صفوی 955هجری قزوین را پایتخت ودر1000شاه عباس کبیر به اصفهان برد .

شیخ الجبل (حسن صباح ) درقرن 6هجری درالموت گروه حشاشین که درادبیات اروپا به اساسین موسوم شد رهبری می کردد .

خلیل سلطان تیموری (گورکانی  ) 812-786هج پادشاه سلسله تیموریان پسر میرانشاه گورکانی ونوه امیر تیمور(807) دعوی سلطنت وپسرعموی خود پیرمحمدجهانگیرراشکست دادوبرسمرقند دست یافت .خلیل اهل ذوق  هنر وبه عشق مطربه ای شادملک نام گرفتار ویکسره تسلیم اوشد . امرابر اوشوریدند وپس ازمرگش شادملک باخنجری خودرا کشت که مقبره هردو درشهر ری می باشد .

مؤسس سلسله ساسانی اردشیر است که بااخرین شاه پارت جنگید . مجسمه شاپور پسر اردشیر بر صخره های ری حجاری لکن بعدها با بی سلیقگی خاصی شکل فتحعلیشاه قاجاررا برروی آن کنده اند وآن اثر هنری را محو کرده اند (.30پامعادل نه متر و14سانت و240میل معادل 386کیلومتر است که کرایه کالسکه برای سفر 70تومان در1903میلادی ازتهران تاشمال بوده است ).

سام همان نریمان وهمان گرشاسب است که نژادش به جمشید می رسد . لکن گفته اندرستم پسر سام پسرنریمان است . 

منظومه یا چکامه ی معروف رولاندو اثر آریوستو1474-1533میلادی شاعر حماسی وغنایی ایتالیاست که پس از300سال ازواقعه رونس وال سروده شده است ( رولاندو برادرزاده شارلمانی پادشاه فرنگ که غافلگیر شدن سربازان وطن را به دست عرب های مسلمان درارتفاعات پیرنه اسپانیا درشیپور خود دمید تا عمورا ازان مطلع سازد. وسروداو قرن ها برزبان اروپاییان زمزمه می شود.

سنسون نبلغ مسیحی فرانسوی درزمان سلیمان اول صفوی 1105-1107برای ترویج مسیحیت به ایران آمد وبعدها زبان فارسی آموخت ودرایران ماند ودر 1686میلادی برای تبلیغ به قزوین رفت .

راه های شکوهمندی سرانجام به گور ختم می شود = توماس گری انگلیسی

سوشیانت یا سوشیانس موعود دین زرتشت

کریشنا ی برهمنان (بودای پنج ) موعود هندی ها

مسیح موعود یهودیان

فارقلیط موعود عیسویان

مهدی موعود مسلمانان

خلاصه ترتیب حکومت ها : ماد – هخامنش-اسکندر( یونان وباکتریا)- اشکانی (250قبل ازمیلاد تا 226بعدازمیلاد)- ساسانی که دین زرتشت را دین رسمی اعلام کرد وبا کشته شدن یزدگرد سوم پایان یافت  (226تا 651میلادی )- عرب اسلامی /خلفای اموی 661-749وعباسی 749-847یلادی –غزنوی 961-11861-سلجوقی 1030-1200میلادی –مغولان 1162-1227که نواده اش هلاکوشهرمراغه را پایتخت قرارداد.تاتاران تحت رهبری تیمورمتوفی در1405میلادی یا 807قمری – صفوی که درآخر قرن 18میلادی نمایندگان اروپا در دربار او رفت وآمد داشتند . – افغان ها – قاجاریه توسط آقا محمد خان بنیان شد .

تأثیر ادبیات ایران در اروپا :

چاسر نخستین شاعر انگلیس 1332-1400دردیباچه اثر منظوم کنتربری ازرنگ نیلی ایران سخن رانده . پرستون از کبوجیه نمایشنامه ترتیب داده .   مارلو درنمایشنامه تیمور لنگ ازنام وصحنه های ایرانی نام برده .ویلیام شکسپیر در درام شاه لیر ازجامه های ایرانی ودرتاجر ونیزی از شاهزاده ایرانی ودرکمدی اشتباهات  از مسافرت به ایران سخن رانده است . میلتن دردفتر سوم ازمنظومه بهشت بازیافته  تاریخ قدیم ایران را خلاصه آورده ودربهشت گمشده  به اکباتان ( همدان ) – هیس پهان – توریز – کس بین ( اصفهان – تبریز – قزوین ) اشاره داشته است . شلی شاعر انگلیس درمنظومه الستون خاطره ضعیفی از تالار ستون دار تخت جمشید درذهن خودداشته است . بایرون شاعر بزرگ انگلیس که جان خودرا برسر استقلال یونان گذاشت درمنظومه جاور ولندور و درمنظومه گیبر بر آیین زرتشت نظر داشته است . تامس مور شاعر ایرلندی در منظومه لاله رخ  تخیلات شرقی ارایه نموده است . درنثر انگیسی هم تأثیراتی دیده می شود: داستانهای ایرانی اثر  امبروز فیلیپس وکتاب الف لیل که قسمت اعظم آن  زاده قریحه ایرانی ست. داستان حاجی بابای اصفهانی اثر موریه . زردشت قهرمان یکی از داستانهای ماریون کرافورد آمریکایی تحصیلکرده کمبریج است . بدیهی است در ادبیات فرانسه وآلمان وسایر کشور ها نیز شاهکار زبان فارسی مترنم است .

 

/ 0 نظر / 17 بازدید